Thứ Tư, 11 tháng 4, 2018

NGUYÊN NGỌC báo động ở Hội An


Hội An rất đẹp, mà đã là người làm nghệ thuật thì tất phải biết, cái đẹp bao giờ cũng mong manh, càng đẹp càng mong manh. Hội An lại rất nhỏ, đã quá đẹp lại quá nhỏ, nên càng rất dễ bị tổn thương. Chỉ cần một chút thô bạo và ngu dốt, là tai họa rồi. Và Hội An là một tổng thể gắn kết và hoàn chỉnh, có phố cổ lại là một thứ phố cổ đặc biệt trong đó con người hiện đại đang sống hằng ngày, có sông lớn giàu phù sa bồi thành nhiều cồn đất phì nhiêu, có nhiều nhánh sông nhỏ lượn quanh các xóm làng cho nên chừng như đi đâu, ngồi chỗ nào cũng gặp sông nước, có những cánh đánh đồng xanh rờn tha hồ vi vu mà tôi biết nhiều năm qua Hội An đã quyết liệt giữ đến từng tấc đất chống lại mọi sức ép nhất thiết không cho đô thị hóa. Mất những cánh đồng đó thì cũng không còn Hội An. Mất những cồn bắp rất đẹp giữa sông kia thì cũng vậy…

Thứ Năm, 5 tháng 4, 2018

TRẦN NHẬT VY và một nền văn chương bị lãng quên


Dấu mốc để Trần Nhật Vy xác định tác phẩm văn chương đầu tiên in trên báo Quốc ngữ vào ngày 1-12-1881, trong mục Thứ vụ trên Gia Định Báo bỗng xuất hiện 3 bài viết văn xuôi ngắn chiếm nửa trang báo khổ A3, không có tên tác giả, gồm: “Cách thế cứu người chết ngột”, “Tên chăn bò” và “Thằng ăn trộm với con heo”. “Cách thế cứu người chết ngột” (đúng ra là chết ngộp) là một bài khoa học thường thức, còn 2 bài kia là truyện. Trần Nhật Vy cho rằng: “Phải chăng đây là những truyện đầu tiên được đăng trên báo Quốc ngữ? Nhưng tác giả là ai? Sau đó, tôi đọc cuốn Phansa diễn ra quấc ngữ của ông Trương Minh Ký in năm 1884 và tái bản năm 1886, tôi phát hiện trong đó có đăng 2 truyện này. Phansa diễn ra quấc ngữ là những truyện “chuyển thơ ngụ ngôn La Fontain thành văn xuôi” của ông Trương Minh Ký. Với tôi, dù là chuyển thể từ thơ, nhưng đây là những truyện đầu tiên, viết bằng văn xuôi, in trên báo Quốc ngữ Sài Gòn. Vì vậy tôi chọn thời điểm 1881 làm cái mốc bắt đầu cho văn chương Sài Gòn”.

Bóng Người Trong Bóng Núi có xứng đáng đoạt Giải thưởng Hội Nhà văn VN?


Ở độ tuổi của mình Lê Thành Nghị không còn tùy hứng khi viết. Sự lựa chọn nào cũng đầy ý thức nghề nghiệp nên “Mười bốn chân dung được nói đến trong tập sách không phải là ngẫu nhiên, nhưng cũng như là một con số ước lệ, chỉ là một phần của thơ Việt Nam thời kỳ chiến tranh, vì vậy có thể xem đây là tập sách mở” (Lời thưa). Tôi cũng đã nghe có người nói đến ý nghĩa của con số 14 theo tinh thần Phong Thủy “thể hiện cho sự mở đầu mới mẻ, tốt lành”. Nhưng đấy là nói cho vui! Tuy sách ghi thể tài là tiểu luận – phê bình nhưng trong bản chất là “Tập hợp chân dung của một số nhà thơ thời kỳ chiến tranh chống xâm lược Mỹ được vẽ bằng thơ của chính họ”. Như vậy có thể coi “Bóng người trong bóng núi” là sách chân dung nhà thơ. Mười bốn chân dung được viết kỳ khu, kỹ lưỡng, tinh tế từ năm 2015 đến 2017.

NGÔ THẾ OANH mưa đập mãi trên những cơn mất ngủ


Là một người thơ luôn điềm tĩnh, khiêm nhường với vẻ ẩn dật, "đôi tròng" mắt thơ của Ngô Thế Oanh cứ lặng lẽ quan sát cái bề sâu nghiệt ngã của cuộc đời và mỗi con người, để nhận biết, để khắc họa, để liên tưởng và suy tư như bài thơ "Nhà thơ" của anh sau đây: "Đôi lúc anh giống như một mẩu thuốc lá/ Người ta quét khỏi quán cà phê trước giờ đóng cửa/ Đôi lúc anh giống như đồng tiền mất giá/ Khó còn giúp được gì giữa chợ/ Những trang thơ của anh/ Những mộng tưởng của anh/ Những lo âu hy vọng của anh/ Anh không thể quên nhưng cũng không muốn nhớ/ Anh đã học suốt đời để hiểu điều ngay thẳng/ Để thú nhận tận lòng những gì nhầm lẫn/ Hiểu mỗi ngọn cỏ vô danh cũng bình đẳng với người/ Nhiều cố gắng giờ đây gần như vô ích/ Anh vẫn đi ngược ngọn gió đời/ Những người anh gặp trên đường vẻ vô cảm trong đáy mắt/ Nét mệt mỏi hằn trên gương mặt/ Nhiều thần thánh tắt dần vầng sáng thiêng liêng/ Những hứa hẹn thiên đường đã mất/ Chỉ còn tiếng vọng cô đơn/ Anh viết những dòng thơ/ Có gì được khác hơn/ Những người nguyên thủy cũng như ta đánh viên đá làm ra lửa".

Chủ Nhật, 1 tháng 4, 2018

EVTUSHENKO cần sống thêm 20 năm nữa


Còn nhớ, đầu những năm 1960, cùng với việc Thiếu tá Yury Gagarin-con người đầu tiên bay vào vũ trụ, một sự kiện khác cũng gây dư luận tại nước Nga-Xô Viết: những buổi đọc thơ của nhà thơ trẻ E.Evtushenko. Với thơ ông, lần đầu tiên công chúng yêu thơ không còn giới hạn trong các gian phòng chật hẹp, mà đã mở rộng ra những sân vận động. Không phải vô cớ, E.Evtushenko được mệnh danh là “Ngôi sao nhạc Rock” của nền thơ ca Nga thuở đó. Tưởng niệm một năm ngày nhà thơ Nga Evghenhi Etushenko từ trần ( 1/4/2017-1/4/2018 ) báo “Sự thật Thanh niên” có cuộc trò chuyện với bà Maria Evtushenko, vợ góa của nhà thơ. 

Thứ Năm, 29 tháng 3, 2018

PHẠM TIẾN DUẬT rất chịu chơi kiểu lãng tử


Sống và hành động như một thi sĩ lãng tử, Duật đôi khi cũng không làm chủ được bản thân mình trước rượu ngon và sắc đẹp. Tôi nhớ có lần ông Đại sứ Israel đã tổ chức một tối giao lưu với một số nhà văn Việt Nam tại tư dinh trên phố Bà Triệu. Duật đảm nhận vai MC từ phía Việt Nam, anh cũng trổ tài nói được dăm câu tiếng Anh ba rọi. Nhưng vì quá say sưa với rượu ngon và nhan sắc lộng lẫy của cô trợ lý cho ông Đại sứ, nên Duật ta nhầm lẫn lung tung khi giới thiệu danh tính mấy nhà thơ nữ Việt Nam khiến các nàng này đâm lúng túng; và suốt buổi giao lưu, chàng thi sĩ họ Phạm cứ bám riết lấy bóng hồng Tây phương để tâm sự qua bút đàm mà quên béng mất vai trò dẫn dắt của mình.

Điện ảnh Việt được gì qua những "kỷ lục" Việt hóa?


Đừng vội suy nghĩ rằng một kịch bản Việt hoá chặt chẽ, chỉn chu cùng thương hiệu Nguyễn Quang Dũng và những xúc cảm thực tế mà phim mang lại chính là chìa khoá đảm bảo thành công về doanh thu cho "Tháng năm rực rỡ". Chìa khoá nằm ở nơi khác, ở một cái tên đến từ Hàn Quốc. Đó là CJ Entertaiment, nhà đồng sản xuất bộ phim, và "anh em ruột thịt của nó" là cụm rạp CGV, những đơn vị tham gia thị trường điện ảnh Việt Nam mà nhiều người phải khiếp sợ. Hiện nay, CJ CGV đang sở hữu 52 cụm rạp trên toàn quốc (thống kê tính đến cuối năm 2017) và mỗi ngày, mỗi cụm rạp này đang ra sức "đẩy" "Tháng năm rực rỡ" với khoảng từ 15-17 suất chiếu. Như vậy, tính tổng thể trên cả nước, mỗi ngày "Tháng năm rực rỡ" có khoảng 1.000 suất chiếu đồng thời ở mỗi cụm rạp, một con số đáng mơ ước. 1.000 suất chiếu đồng thời ấy cho thấy chuyện "Tháng năm rực rỡ" cán đích 100 tỷ doanh thu sau 1 tháng ra mắt là hoàn toàn có thể xảy ra.