Thứ Ba, 6 tháng 2, 2018

Tác giả "Nhà văn An Nam khổ như chó" có cuộc đời thực ra sao?

“…Bây giờ thời thế vẫn thấy khó/ Nhà văn An-nam khổ như chó!/ Mỗi lần cầm bút viết văn chương/ Nhìn đàn chó đói gặm trơ xương/ Rồi nhìn chúng mình hì hục viết/ Suốt mấy năm trời kiết vẫn kiết/ Mà thương cho tôi, thương cho anh/ Ðã rụng bao nhiêu mái tóc xanh!…”. Nhà thơ Bàng Bá Lân đúc kết: “Nguyễn Vỹ là nhà thơ có cảm tình với chó nhiều nhất, và lần nào anh đưa con vật đó vào thơ cũng đều xúc cảm được người đọc”. Chiều 30 Tết năm 1940, vì viết sách báo chống Nhật, Nguyễn Vỹ bị quân đội Nhật bắt giam trong hầm kín tại Sở Hiến binh Kampetai (Hà Nội) cùng 3 người khác, mãi cho đến 1945 mới được thả tự do. Giao thừa năm 1942, trong tầng hầm nhà giam ẩm thấp, chật chội như chuồng chó, Nguyễn Vỹ đã cảm tác viết bài thơ “Hai con chó”. Khi bên ngoài “Hà Nội đón mừng xuân Nhâm Ngọ/ Pháo nổ tưng bừng, đèn sáng tỏ”, thì bên trong “Chuồng ngục tối om kìa bốn xó/ Bốn thằng bơ vơ như bốn chó/ Chẳng được nói năng, chẳng được cười/ Hai chân chồm hỗm ngồi co ró…”. Rồi bên ngoài song sắt, cả con chó Nhật cũng bị lính Nhật đá văng “chó Nhật ăng ẳng chạy gần đó/ Rồi tôi nhìn nó, nó nhìn tôi/ Thông cảm cùng nhau hai đứa chó!”. Con chó còn xuất hiện nhiều lần trong thơ Nguyễn Vỹ, và đều chất chứa sự đồng cảm về thân phận bị áp bức, cùng khổ. 

Thứ Hai, 5 tháng 2, 2018

HỮU ƯỚC tiếp tục kể chuyện đời

Hà Nội những ngày cuối đông rét ngọt. Năm cũ đã cạn ngày, năm mới đang lưng chừng một làn gió là tới... Trong căn phòng nhỏ đã xuống bụi thời gian ở tầng 2 số 100 Yết Kiêu vang bóng một thời, mùa xuân dường đã gọi nắng về. Bạn hữu tới chơi rôm rả, chúc mừng và chia sẻ Hữu Ước vừa ra lò tập sách mới - tập 3 nóng bỏng của bộ tiểu thuyết "Kiếp người" có tựa đề là "Lạnh" chào xuân Mậu Tuất. Phòng của Hữu Ước lại râm ran tiếng cười nói. Ở đâu có Hữu Ước, ở đó có nhiều chuyện để bàn. Gặp Hữu Ước, không vui không được. Cái chất khí khái hào sảng của ông Trung tướng nhà văn luôn dạt dào năng lượng có khả năng lan tỏa giữa đám đông. 

NGUYỄN GIA NÙNG người dệt ước mơ

Gần hai chục đầu sách với đủ thể loại đã trình làng cho thấy tầng văn hóa của Nguyễn Gia Nùng khá đa dạng. Ông có hẳn một mảng viết về chân dung các nhà văn thông qua những kỷ niệm riêng, rất thú vị. Đó là những trang viết đầy trân trọng về các bậc đàn anh trong nghề như: Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Nguyên Hồng, Võ Huy Tâm… Kế đến là những trang thấm đậm nghĩa cử bạn bè, đồng môn khi nói về Phan Tứ, Đoàn Minh Tuấn, Võ Văn Trực, Xuân Trình... Mỗi người trong số họ, Nguyễn Gia Nùng đều lẩy ra được những nét tinh tế làm nổi bật tính cách cũng như thần thái văn chương, qua đó giúp cho bạn đọc hiểu thêm về cuộc đời và sự nghiệp cầm bút của họ.

Thứ Sáu, 2 tháng 2, 2018

NGUYỄN ĐÌNH THI cỏ mòn thơm mãi dấu chân em

Ra khỏi bóng đêm/ Đi tới buổi sáng/ Không có bóc lột ăn hiếp/ Mỗi dân tộc cần đến mỗi dân tộc/ Mỗi con người cần đến mỗi con người. Thơ của Nguyễn Đình Thi bởi vậy không chỉ mới mẻ về câu chữ mà còn luôn có tính thời sự không riêng của một quốc gia. Và cũng chỉ ở trên cái nền ấy, mới có được những câu thơ khác thường: Vì yêu nên có gan dạ/ Vì biết nên không nói gì”. Chỉ sự gan dạ ấy mới có thể sớm bật ra những vần thơ từ ngày đầu kháng chiến: Cúc vàng ơi có phải/ Công bằng đầu tiên là bát cơm mỗi nhà/ Giải phóng đầu tiên là khỏi đói rét u tối/ Phẩm giá đầu tiên là có việc làm/ Tự do đầu tiên là được lựa chọn/ Bình đẳng đầu tiên là ngang nhau nam nữ/ Nhân nghĩa đầu tiên là coi trọng mạng sống con người/ Hi vọng đầu tiên là ở trong suy nghĩ/ Hạnh phúc đầu tiên là yêu và thương

Thứ Năm, 1 tháng 2, 2018

NGUYỄN HỮU NHÀN và những trang văn rướm máu

Rất hiếm khi nhà văn Nguyễn Hữu Nhàn đóng bộ complet, cravate. Làm sao chờ ngắm Âu phục ở một cây bút hàng đầu chuyên viết về nông nghiệp nông thôn của làng văn Việt Nam. Sau vẻ ngoài tưởng xuề xòa ấy là trái tim đôn hậu, một tâm hồn sâu sắc, niềm say mê văn chương không vơi cạn, bất chấp mọi khổ nhọc, thiệt thòi trong sáng tác và dìu dắt những thế hệ kế cận cho quê hương Phú Thọ nói riêng và lực lượng trẻ cho Hội Nhà văn Việt Nam. Chính vì tâm huyết này mà Chủ tịch lâu năm của Hội Nhà văn Việt Nam quý trọng và tin tưởng ông. Nhà thơ Hữu Thỉnh có mặt tại Hội Liên hiệp VHNT Phú Thọ chiều 27-12-2017, dự cuộc ra mắt sách Quê hương và bầu bạn (660 trang), tập truyện ngắn, bút ký, khảo cứu văn hóa, tâm sự nghề chân dung bạn bè và khoảng 200 trang đồng nghiệp viết về ông. Hôm ấy, ông khác hẳn ngày thường trong bộ complet màu ghi. Ông là một cá tính quyết liệt, được mọi tầng lớp văn nghệ sĩ ở Phú Thọ quý trọng, coi như một vị tiên chỉ đất này.

Thứ Ba, 30 tháng 1, 2018

Nhớ các nhà văn tuổi Tuất trong cuộc đi bộ xuyên Việt 25 năm trước

Cách đây 25 năm, ngày 1/4/1993, đúng vào ngày “Cá tháng Tư”, tại cổng tòa soạn Báo Văn Nghệ (Hội Nhà văn Việt Nam), anh em văn chương Hà Nội tới tiễn các nhà thơ, nhà văn: Hoàng Cầm, Hòa Vang, Nguyễn Lương Ngọc và nhiếp ảnh gia Nguyễn Đình Toán lên đường đi bộ xuyên Việt. Có thể nói, đến hôm nay, đây là cuộc đi bộ xuyên Việt “độc nhất vô nhị” của các nhà văn Hà Nội. Đến nay, ba người trong số họ đã từ bỏ bạn bè văn chương để về cõi vĩnh hằng: Nhà thơ Nguyễn Lương Ngọc mất năm 2001, nhà văn Hòa Vang mất năm 2006 và nhà thơ Hoàng Cầm mất năm 2010.

Thứ Sáu, 26 tháng 1, 2018

Báo VĂN NGHỆ thừa nhận sai lầm khi in truyện ngắn Bắt Đầu Và Kết Thúc

Ban Biên tập báo Văn nghệ đã tiếp thu ý kiến của cuộc thảo luận một cách cầu thị, chân thành và nhận thấy rằng: Việc cho in truyện ngắn này là một khuyết điểm gây ra những bất lợi về nhiều mặt. Nguyên nhân chủ yếu của sự cố đáng tiếc này là do nhận thức và trình độ của biên tập viên còn bất cập, cách làm việc vội vã, cân nhắc thiếu thận trọng, thiếu nhạy bén, để lại những hậu quả ngoài mong muốn. Sự phê bình, nhắc nhở của dư luận là cần thiết không những cho công tác biên tập mà cả cho tác giả. Chúng tôi sẽ nghiêm túc kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân và xem xét lại quy trình làm báo để tránh những sai sót đáng tiếc lặp lại trong tương lai… Thay mặt Ban Biên tập, Tổng Biên tập báo Văn nghệ xin chân thành xin lỗi bạn đọc vì đã cho in truyện ngắn này và xin hứa nâng cao hơn nữa trách nhiệm của mình, tập trung mọi cố gắng nâng cao chất lượng của tờ báo, phục vụ bạn đọc ngày càng tốt hơn.