Thứ Hai, 21 tháng 5, 2018

LÊ VĂN THẢO kể chuyện văn nghệ ở rừng


Cuốn sách “Ở R – Chuyện kể sau 50 năm” là di cảo của nhà văn Lê Văn Thảo (1939-2016). Ông viết xong tháng 4-2015, nhưng cuộc vật lộn và thúc thủ trước căn bệnh hiểm nghèo đã khiến ông không thể nhìn thấy đứa con tinh thần này đến tay bạn đọc. “Ở R – Chuyện kể sau 50 năm” vừa được trao giải B Sách hay – Giải thưởng sách quốc gia, thì gia đình cố nhà văn Lê Văn Thảo tổ chức ra mắt tại Thành phố Hồ Chí Minh! “Ở R – Chuyện kể sau 50” có dáng dấp của tự truyện. Mạch cảm hứng của “Ở R – Chuyện kể sau 50 năm” tiếp nối tác phẩm “Những năm tháng nhọc nhằn” mà nhà văn Lê Văn Thảo đã in năm 2012. Nếu “Những năm tháng nhọc nhằn” kể lại sự ngột ngạt của thanh niên đô thị Sài Gòn đầu thập niên 1960, thì “Ở R – Chuyện kể sau 50 năm” là hành trình giã biệt phố xá vào chiến khu từ năm 1962.

Thứ Sáu, 18 tháng 5, 2018

NGÔ NGỌC BỘI nhà văn chuyên biệt của đồng quê


Do tuổi cao sức yếu, nhà văn Ngô Ngọc Bội đã từ trần hồi 01 giờ 30 phút ngày 16 tháng 5 năm 2018 tại quê nhà, xã Phú Khê, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, hưởng thọ 90 tuổi. Ngô Ngọc Bội được xem là một nhà văn chuyên biệt của đồng quê. Ông là tác giả của nhiều tập truyện ngắn, tiểu thuyết ghi dấu một thời như: Chị Cả Phây (tập truyện, 1963), Đất bỏng (ký sự, 1968), Ao làng (tiểu thuyết, 1975), Nợ đồi (tập truyện, 1984), Lá non (tiểu thuyết, 1990), Ác mộng (tiểu thuyết, 1990), Mênh mang cổng trời (tiểu thuyết, 1992), Gió đưa cành trúc (tiểu thuyết, 1994), Những mảnh vụn (tập truyện, 1996), Tơ vương (tiểu thuyết, 2000), Đường trường (tiểu thuyết, 2001), Đường trường khuất khúc (2003) Ẩm ương đi lấy chồng (tập truyện, 2005)

Thứ Tư, 16 tháng 5, 2018

Không thể bình dân hóa trí thức


Trong cuộc trò chuyện với nhà thơ Hồng Thanh Quang, nhà nghiên cứu Nguyễn Hòa cho rằng: “Phản biện là quyền của mọi người, không chỉ là quyền riêng của trí thức. Tuy nhiên, do uy tín xã hội mà phản biện của trí thức thường được đánh giá cao hơn. Do đó phản biện của trí thức cũng có yêu cầu cao hơn. Tôi nghĩ, khi phản biện vấn đề nào đó từ “góc nhìn khác”, với tư duy biện chứng, trí thức cần luận chứng có cơ sở lý luận - thực tiễn, bảo đảm phản biện có tính logic, cụ thể, công tâm, khách quan… Cần lắng nghe, trao đổi, thảo luận với phản biện như vậy để có sự đồng thuận, rồi tiếp tục khẳng định hoặc điều chỉnh, thậm chí hủy bỏ vấn đề bị phản biện. Tiếc là trên thực tế ít thấy phản biện có tính chất như vậy, phần nhiều vì bức xúc mà lên tiếng, hoặc trước khi phản biện đã mặc định chỉ mình là đúng, người khác dốt, sai, thậm chí ngu. Theo tôi, phản biện như vậy có thể góp phần tạo ra nguy cơ bất ổn xã hội. Còn khi trí thức phản biện thực sự nghiêm túc mà không lắng nghe, coi đó như là phá bĩnh, thì chỉ đẩy họ ra xa mà thôi…”

Năng khiếu nghệ thuật và tác phẩm đầu tay


Sự lao động vất vả không mấy có tác dụng trong sáng tạo văn chương nghệ thuật. Loài chim sơn ca nó tự hót hay đấy chứ, đâu phải từ chim sẻ lao động, rèn luyện mà thành? Các loài hoa cũng tự nó sinh ra đã đẹp chứ đâu phải luyện tập gì? Thần đồng thơ Mỹ Mattie Stephanlk và Trần Đăng Khoa nổi tiếng khi còn dưới 10 tuổi thì đâu phải do rèn luyện? Vì thế tôi rất sợ phong trào tập làm thơ, tập viết văn. Không thể tập mà thành được đâu! Không thể lao động nhiệt tình mà thành được. Tài năng cho đến nay vẫn là một sự bí ẩn đối với con người. Nếu không có tài mà lao động nhiều thì sẽ sản sinh ra hàng đống những sản phẩm vô nghĩa. Không thể cứ lao động 99% thì cái mầm năng khiếu bẩm sinh 1% kia sẽ phát triển thành thiên tài.

Thứ Hai, 14 tháng 5, 2018

Xung quanh vụ bắt hai nhà báo gây chấn động dư luận cách đây 10 năm


Mấy hôm nay trên Facebook của các nhà báo Nguyễn Việt Chiến, Hoàng Hải Vân, Quốc Phong, Bùi Thanh, Lê Đức Dục, Đà Trang...có một số bài viết, tấm ảnh của các nhà báo này hoặc của bạn bè nhắc lại một kỷ niệm không vui xảy ra cách đây đúng 10 năm. Đó là ngày 12-5-2008, hai nhà báo Nguyễn Việt Chiến, phóng viên báo Thanh Niên và Nguyễn Văn Hải, Phó Trưởng Văn phòng đại diện báo Tuổi Trẻ tại Hà Nội bị bắt vì liên quan đến vụ PMU 18 từng gây chấn động dư luận lúc bấy giờ. Sau khi bắt Nguyễn Việt Chiến và Nguyễn Văn Hải, cơ quan điều tra Bộ Công an định bắt tiếp bốn nhà báo: Quốc Phong, Phó Tổng Biên tập báo Thanh Niên, Hoàng Hải Vân- Tổng Thư ký Tòa soạn báo Thanh Niên, Bùi Thanh- Tổng Thư ký tòa soạn báo Tuổi trẻ, Dương Đức Đà Trang- Trưởng Văn phòng đại diện báo Tuổi Trẻ tại Hà Nội. Đà Trang chính là con trai của tôi. Hôm nay tôi xin viết vài dòng về vụ việc đã qua, dẫu rằng nhiều khi tôi không muốn nhắc lại sự việc không vui một chút nào này.

Thứ Bảy, 12 tháng 5, 2018

LÊ VĂN NGHĨA góc phố nào cho nhớ câu thơ?


Khu Ba Son bây giờ đã mất tiêu. Chỉ còn chăng là bài thơ ngắn của Vũ Mộng Long- một người viết văn thiếu nhi. Ông ít làm thơ- nếu có thì chỉ viết về thơ tình chứ nào thèm viết thơ về những nhà máy, còi tàu. Thế mà một ngày đẹp trời nào đó đưa người đẹp đi dọc đường Cường Để - có Nhà Giám tỉnh số 4 khu đất Đường Thành do Nguyễn Trường Tộ vẽ kiến trúc và xây dựng –là công trình xây dựng đầu tiên của thành phố vào năm 1862 rồi khi đi về phía bờ sông Sài gòn ngắm cảnh ông lại chợt nhớ câu ca dao đời thợ đóng tàu “Gặp nhau chưa kịp trao lời/ Kiểng Ba Son vội đổ, rã rời đôi ta". Thế là lòng chợt xúc động , ông lại nổi hứng viết về nhà máy Ba son. “Sáng sớm ra bờ sông/ Nhìn về phía Ba Son/ Thấy khói tuôn mù mịt/ Bỗng yêu dấu Sài gòn/ Biết tại sao anh thích/ Những ống khói đen sì/ Những hồi còi rền rĩ/ Những chuyến tàu đến đi/ Tương lai con mình đấy/ Em ơi! đất nước nầy/ Sắt thép và Nhà máy/ Cuộc đời sẽ đổi thay.” (Giấc Mơ Kỹ Nghệ Hóa”, tạp chí Ngàn Khơi 11/1963). Đây có lẽ là bài thơ đầu tiên nhưng lại là cuối cùng viết về một khu đóng tàu lịch sử về độ xưa và độ lớn của vùng đông nam á. Nếu bây giờ có đứng ở đây, nhà thơ chỉ có thể làm thơ về tiền. Nhưng có nhà thơ nào viết về tiền chỉ có thơ châm biếm để cười thói đời mua mua bán bán.

Nhân sự kiện Thủ Thiêm, đọc lại Trên Đồng Bưng Sáu Xã


10 năm trước, nhà văn Võ Đắc Danh ghi nhận: "Chính quyền quận 9 đưa xuống 200 nhân viên công lực cùng với phương tiện cơ giới để cưỡng chế lần thứ hai. Và lần nầy, họ dùng kobe đào nát mảnh đất của anh thành những đường mương cắt ngang cắt dọc để anh không còn nơi dựng lại túp lều. Cha con anh Tạo cùng với con chó dắt díu nhau qua gốc cây của người hàng xóm để tạm cư. Cảm thương cảnh màn trời chiếu đất của anh, ông Tư Hảo mang đến cho anh chiếc ghế bố cũ. Ngày chạy xe ôm, đêm về hai cha con nằm xoay nghiêng trên ghế bố dưới gốc cây, bên cạnh sự bảo vệ, chở che của con chó trung thành. Thế nhưng tai họa nối liền tai họa, thằng con trai của anh bị tai nạn giao thông ngoài xa lộ, được người dân tốt bụng ở địa phương đưa đi cấp cứu trong bệnh viện Gia Định. Dì Ba Thêu cùng với bà con hàng xóm vận động nhau góp tiền chạy lo cho đứa bé. Anh Tạo bắt đầu quẩn trí, người ta thấy anh thức suốt đêm, ngồi bên cạnh con chó trên nền nhà cũ, miệng nói lảm nhảm, chửi bới lung tung, mắt long lên, thần sắc khác thường. Rồi anh mài dao, múa như múa kiếm, miệng la hét “chém chúng nó”. Không ai dám gần anh ngoài con chó trung thành..."